Dyrektywa Omnibus
Koniec z fałszywymi promocjami i naciąganiem klientów. Dyrektywa Omnibus z założenia ma chronić konsumentów przed nieuczciwymi praktykami sprzedawców i udawanymi promocjami.
Czy to koniec promocji typu Black Friday, Cyber Monday, Black Week, czy też Weekend bez VAT? A może będzie to dopiero początek prawdziwych promocji?
Jaki to ma wpływ na klienta i na sprzedawców?
Co to jest Dyrektywa Omnibus
Uchwalona 27 listopada 2019 r. tzw. dyrektywa Omnibus przewiduje wprowadzenie licznych zmian w unijnym prawie ochrony konsumentów.
W Polsce ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 2023 r. Od tego dnia przedsiębiorców zaczęły obowiązywać szereg nowych obowiązków związanych ze sprzedażą produktów, jak i usług. Przepisy te mają na celu nowelizację i ochronę praw konsumentów, jak również zwiększenie przejrzystości e-handlu.
Dyrektywa Omnibus i wpływ na ustawy
Wprowadzona Dyrektywa UE ma bezpośredni wpływ na różne przepisy w poszczególnych krajach. W Polsce ma bezpośredni wpływ na ustawy:
- Ustawa przeciw nieuczciwym praktykom rynkowym,
- Ustawa o prawach konsumenta,
- Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów,
- Ustawa o informowaniu o cenach towarów i usług.
Dyrektywa Omnibus – główne założenia
- Minimalizacja manipulowania ceną promocyjną
Dyrektywa nakłada obowiązek informowania o najniższej cenie produktu w ciągu ostatnich 30 dni, nie licząc ceny promocyjnej.
2. Obowiązek informacyjny
a) Sklepy muszą informować swoich klientów, z jakich filtrów kategorii korzystają e-sklepy (np. cena rosnąco, nazwy produktów A-Z itp.)
b) Konieczność informowania klientów, że jest to oferta sponsorowana, jeśli sprzedawca opłacił promowanie swojej aukcji tak, aby być wysoko w wynikach wyszukiwania, użytkownik ma być o tym poinformowany (zmiana ta dotyczy głównie marketplace’ów i porównywarek cenowych).
3. Konieczność informowania o klasyfikacji klientów
Bardzo często się zdarzało, że dla klientów korzystających z systemów operacyjnych iOS cena była wyższa niż dla korzystających z Androida. Marketingowa zasada, że klient posiadający drogi telefon jest skłonny zapłacić za tą samą rzecz więcej niż posiadacz tańszego telefonu.
Wg dyrektywy Omnibus klient musi wiedzieć, że cena jest różna w zależności od systemu operacyjnego urządzenia, z którego korzysta.
4. Prawdziwe i rzetelne opinie klientów
Koniec z fałszywymi i opłaconymi opiniami klientów. Za usuwanie negatywnych opinii grożą kary!!!
Dla przedsiębiorcy została wprowadzona konieczność weryfikacji, czy osoba zostawiająca ocenę rzeczywiście zakupiła dany produkt/usługę.
5. Dostępność telefonicznej obsługi Klienta
Z początkiem roku 2023 wszedł w życie obowiązek udostępnienia klientom numeru telefonu, pod którym uzyskają pomoc dotyczącą działalności danego sklepu.
Wcześniej nawet nie zdawałem sobie sprawy, że takiego obowiązku nie było. Osobiście weryfikując nieznanego mi sprzedawcę, od razu odrzucałem tego, który nie podawał swojego nr telefonu (tutaj przyznaje się, że nie sprawdzałem, czy telefon jest, ale dzwoniłem jak miałem pytania dotyczące produktów – zwłaszcza tych drogich).
6. Zakupy na pokazach i prezentacjach
Jeżeli klient umowę zakupu podczas pokazu ma na odstąpienie 14 dni. Natomiast, jeżeli do zawarcia umowy doszło podczas nieumówionej wizyty sprzedawcy w miejscu zamieszkania albo zorganizowanej przez niego wycieczki wówczas termin odstąpienia wynosi 30 dni. Dodatkowo sprzedawca nie może przyjąć płatności przed upływem terminu na odstąpienie od umowy.
Wraz z Dyrektywą Omnibus weszły w życie inne dyrektywy:
1) Dyrektywa Towarowa
2) Dyrektywa Cyfrowa
Dyrektywa Towarowa
Dyrektywa towarowa ma na celu ujednolicenie przepisów prawnych na terenie Unii Europejskiej, dotyczących zgodności towarów z umową. Reguluje ona również zasady korzystania ze środków ochrony prawnej, jeśli okaże się, że towar nie jest zgodny z umową.
Nowe zasady rozpatrywania reklamacji
Zmiany w zasadach reklamacji. Już nie Kodeks Cywilny a Ustawa o prawach konsumentów będzie regulować przepisy dotyczące rękojmi.
Wydłużenie okresu ochronnego
Zostaje wydłużony okres reklamacji z 1 do 2 lat od momentu dostarczonego produktu do klienta.
Dla używanych produktów dalej pozostaje okres 1 roku.
Zwrot, naprawa i wymiana towaru a koszty dostawy
W przypadku wadliwego towaru sprzedającemu w pierwszej kolejności przysługuje naprawa lub wymiana towaru na nowy.
Przedsiębiorca będzie ponosić koszty przesyłki reklamowanego produktu.
W przypadku zwrotu środków przez sprzedawcę powinien zostać wykonany w ciągu 14 dni.
Szybsze tempo rozpatrzenie reklamacji przez sklep
Do tej pory sprzedawcy mieli obowiązek odpowiedzi na reklamację w ciągu 30 dni. Dzięki dyrektywie towarowej czas ten został skrócony do 14 dni.
Towar z elementami cyfrowymi
W przepisach pojawiła się nowa kategoria towarów. Są to towary z elementami cyfrowymi (smart). Zawierają one treść lub usługę cyfrową. Mogą być także z nimi połączone, co oznacza, że ich brak uniemożliwiałby prawidłowe funkcjonowanie produktu.
Przykładem może być Smartwatch. Sam zegarek można uważać za towar z elementami cyfrowymi, który może pełnić swoje funkcje jedynie z aplikacją, którą trzeba pobrać na swój smartfon.
Dyrektywa Cyfrowa
Przepisy dyrektywy cyfrowej mają być stosowane do umów, w których obrót dotyczy produktów cyfrowych lub usług cyfrowych.
Dyrektywa cyfrowa dotyczy sprzedaży treści cyfrowych takich jak np.:
- e-booki,
- pliki audio i wideo,
- aplikacje,
- programy komputerowe.
Dyrektywa dotyczy również usług cyfrowych, dzięki którym możliwe jest tworzenie, przetwarzanie lub przechowywanie danych w formie cyfrowej, ale także dostęp do nich. Mogą to być przykładowo serwisy umożliwiające edycję tekstu, czy udostępnianie materiałów wideo (np. YouTube).
Sprzedaż za dane osobowe
Przepisy dyrektywy cyfrowej mają zastosowanie, gdy klient w zamian za przesłany mu cyfrowy produkt podaje swoje dane osobowe (np. zapisz się na newsletter, a otrzymasz poradnik w formie PDF).
Oczywiście taka praktyka jest obecnie stosowana, bo inaczej przecież nie otrzymamy nic na emaila, natomiast zostały doprecyzowane sytuacje, w których nie podlegały one regulacji ustawy o prawach konsumenta.
Odpowiedzialność sprzedawcy
W razie sporu o zgodność zakupionego e-produktu z umową, obowiązek udowodnienia zgodności będzie leżał po stronie sprzedawcy, a nie kupującego.
Podsumowanie
W zależności od kraju UE Dyrektywa Omnibus wprowadza wiele zmian pozytywnych dla klienta. Wiele tych zapisów było już wcześniej stosowanych przez naszych polskich przedsiębiorców.
Moim zdaniem (jako klienta/konsumenta) najważniejsze to obowiązek informowania o najniższej cenie, która obowiązywała w ciągu ostatnich 30 dni oraz przyśpieszenie rozpatrywania reklamacji.
Jest duża szansa, że skończą się fałszywe promocje i będą prawdziwe wyprzedaże. Przedsiębiorcy, którzy naruszą przepisy Dyrektywy Omnibus, mogą zapłacić nawet 20 tys. złotych kary. Jeżeli do takiego naruszenia doszło 3-krotnie, kara finansowa może sięgnąć 40 tys. złotych.
Niestety wg informacji, które pojawiają się w media już nie jeden sklep czy też e-sklep jest posądzany o naruszenie powyższych przepisów.
Jesteś zainteresowany/a wyliczeniem swojej zdolności kredytowej, to zapraszam do kontaktu. Prześlij dalej, jeśli uważasz, że warto. :)?
Warto również przeczytać inne wpisy z tej serii:
Jak nie nabrać się na Black Friday
